در تعامل سنت ومدرنیسم
9 بازدید
موضوع: جامعه شناسی

✅دیروز که برای خرید کرسی برقی به بازار رفته بودم بعد از این که یک دستگاه  کرسی برقی کوچک خریدم در مسیر برگشت به این فکر می کردم که این خود نمود ونمونه ای است از درخدمت سنت بودن مدرنیته، کرسی ومتعلقات آن از آن جهان سنتّی است اما ساخت و استفاده از دستگاه کرسی برقی یعنی این که می شود مدرنیسم را در کنار ودرخدمت سنت قرار داد این مثال ساده می تواند خیلی از مسائل ومعضلات ما را در فهم تعامل سنت ومدرنیسم حل کند

 ✅شاید کمتر انسان اهل تاملی باشد که در جهان جدید درباره در کنار هم نشاندن سنت ومدرنیسم اندیشه نکرده باشد ما در جهان جدید نه می توانیم مدرنیسم را نفی کنیم وکنار بگذاریم ونه صحیح وبه صلاح ماست ونه خواست قلبیمان که سنت را وانهیم بنابراین نه باید مدرنیسم قربانی سنت شود آن گونه که متحجران می خواهند ونه سنت به مسلخ مدرنیسم رود آن گونه که غرب زده ها خواهان آن هستند ما باید راه تعامل ودر خدمت یکدیگر بودن مدرنیته وسنت را پیدا کنیم 

✅ البته در ابزار سازی وبر آوردن احتیاجات روزمره این مساله ساده می نماید اما در مسائل اساسی تر وخصوصا تعاملات در عرصه مبانی علم ودین وسیاست واخلاق وفرهنگ د شورای ها آشکار می شود امروز مدرنیسم فقط ابزار بیجان نمی سازد که بتوان با کمی تغییر وتحول آن را با سنت ست کرد بلکه اخلاق وفرهنگ وفلسفه وحتی دین نیز تولید می کند واین جاست که ما به دشواری بر می خوریم وبا آن که حدود دویست سال از آشنایی ما با غرب ومدرنیسم می گذرد هنوز نتوانسته ایم به الگو وراه حل درست ودقیق در این زمینه برسیم وگرچه راه هایی را پیموده ایم اما غالبا گرفتار افراط وتفریط  ویا التقاط شده ایم 
وبه نظر می رسد عدم توجه به چند عنصر باعث عدم تعادل دراین باره شده است

 ✅عنصر اول عقل است سنت اصیل ومدرنیسم اعتدالی هر اختلافی که داشته باشند در یک چیز مشترکند وآن استفاده از عقل در فهم خود و جهان وبه کارگیری آن است در سنّت ما عقل با دو عنوان حکمت وادب جایگاه بالا دارد وحکیمان وادیبان کسانی بوده اند که چراغ عقل را در طول تاریخ فروزان نگه داشته اند حکیمان بیشتر نگهبان عقل نظری وادیبان پاسدار عقل عملی بوده اند بنابراین در دنیای جدید برای رسیدن به هم زبانی وتعامل با مدرنیته ای که عقل را نفی نمی کند ما با احیای حکمت وادبیات سنتی می توانیم وارد گفتگوی عقلانی با مدرنیسم شویم 

✅عنصر دوم حقوق است باز با همه اختلافاتی که بین مدرنیسم وسنّت وجود دارد در موضوع حقوق این دو اشتراک فراوان دارند مدرنیته شعار حقوق انسان را سر می دهد ودر سنت ما نیز بیش از همه اخلاق از حقوق انسان ها دفاع می کرده است  واحیای علم وسنت اخلاقی علاوه بر برکات ذاتی این منفعت عرضی را نیز دارد که راه گفتگو وتعامل سنت ومدرنیسم را می گشاید 
✅عنصر سوم سلامت و رشد حیات بشر است که البته در سنت بر هم جنبه مادی وهم معنوی این امور تکیه می شد اما در مدرنیسم بیشتر تکیه بر جنبه های مادی است با این حال اصل رشد  سلامت انسان اصل پذیرفته شده هردو بخش است فرضا طب قدیم وجدید هردو یک هدف داشته اند با دو روش بنابراین در اموری که انسان محوریت دارد اشتراک در اهداف بین مدرنیته وسنت فراوان است واین ها نقطه عزیمت وآغاز در تعامل می توانند قرار گیرند 

✅لذا  ما حداقل با احیای چند  امر سنتی یعنی حکمت وادب واخلاق  وطب سنتی علاوه بر سامان دادن به وضعیت اجتماع خود می توانیم راه گفتگو وتعامل با مدرنیسم را نیز بگشاییم وگشودن راه تعامل سنت ومدرنیسم مقدمه ای است بر تعامل دین ومدرنیته که دین بخش مهمی از سنت ماست وعجالتا باید بدانیم فهم اخلاقی وعقلانی وانسانی  از دین مهم ترین گام در پیوند مدرنیسم ودین خواهد بود  توفیق شد دراین باره با تفصیل بیشتر در نوشته دیگر خواهم نوشت انشاء الله