مروان والی مدینه در گزارشی به معاویه نوشت : به ماخبر رسیده است که مردانی از عراق و حجاز با حسین بن علی (ع)رفت و آمد می کنند و بعید نیست که بر ضد تو قیام کنند. (انساب الاشراف ج۳ص۳۶۱)
و معاویه تحت تاثیر این خبر چینی، نامه ای به امام حسین (ع) نوشت ودر آن از جمله چنین آورد : به عهد با خدا پایبند باش هر زمان موقعیت ما را انکار کنی موقعیت تورا انکار می کنیم از خدا بترس و موجب تفرقه مسلمان مشو(همان ص ۳۶۷)
امام حسین (ع) در جواب نامه معاویه نکات مهمی را به وی گوشزد کردند از جمله نوشتند : در نامه ات نوشته ای مواظب خود ودینم باشم و مصلحت امت را در نظر بگیرم و آنها را به تفرقه وفتنه نیندازم در حالی که من فتنه وفسادی را بالاتر از آن سراغ ندارم که تو زمامدار جامعه اسلامی باشی .خیری برای خود ،دینم و امت اسلام برتر از این سراغ ندارم که با تو جهاد نمایم اگر چنین کنم فقط به خاطر خداست
و اگر از آن بپرهیزم از خدا آمرزش می خواهم واز او می خواهم مرا به وظیفه خویش موفق دارد(همان ص ۳۶۷)
امام علیه السلام در بخش های دیگر نامه به عهد شکنی ها وجنایات معاویه از جمله به کشته شدن اصحاب و یاران امام علی (ع) به دستور وی اشاره می کند.
در فراز پایانی نامه امام (ع) به معاویه خطاب می کنند: مردم را به بیعت پسر شراب خوار خود که با سگ ها بازی می کند مجبور ساخته ای ترید ندارم که به خودت ضرر رسانده ای و با مردمت خیانت ورزیده وبه امانت خویش خیانت کرده و به گفتار نادانان گوش فرا داده ای و پرهیز گاران را به خاطر آنان خوار ساخته ای .
(همان ص ۳۶۷)
این نامه از جمله اقدامات مهم امام حسین (ع) است که چهره مزورانه و منافقانه معاویه و دار ودسته اش را برملا می سازد و نشان می دهد امام(ع) از اواخر زمان معاویه در فکر قیام واقدام علیه دستگاه جور و نفاق وفریب اموی بوده اند.
همچنین دز این نامه امام هشدارهای لازم را به معاویه داده اند وقدم نخست و استوارجهاد با ظلم و نفاق را با بیان و منطق قوی برداشته اند.
از سوی دیگر این نامه آغاز حماسه کربلا و ریشه ها ودلایل قیام امام (ع) را برای همیشه تاریخ روشن می سازد و نقش اولی و خباثت آمیز معاویه در جریان عاشورا و شهادت امام حسین (ع) با این نامه آشکار می گردد.